مقاله پیش رو را:

با دقت و آرامش مطالعه کنید، بارها مطالعه کنید و هر چه سؤال دارید مطرح کنید.

حرف اضافه‌ای در کار نیست هر آن چیز که می‌خوانید درک خالصی از علوم است.

اگر هیچ چیز نمی‌دانید بخوانید

اگر تصور می‌کنید همه چیز را می دانید، باز هم بخوانید!

مقدمه

از نام سیتریکس همان بس که قسمتی از عمر حرفه‌ای من را به خود اختصاص داده است، شاید نام هایی نظیر Microsoft و VMware و Citrix برای همگان یادآور شرکت‌هایی باشند که ارائه دهندهٔ خدمات فناوری اطلاعات در سراسر جهان هستند، اما برای شخصِ من یادآور احساسات پیچیده‌ای است که می‌توانم آن‌ها را در هشتگ هایی نظیر #درگیری_حقوقی #اَبَر_قدرت_آمریکایی #امتحان_سخت #مهندسی_معکوس #ایرانیم_اما_درخشیدم #ضربان_بالا #رقابت و … خلاصه کنم، دلیل استفاده از این هشتگ ها را به تدریج و با رجوع به نوشته‌های من خواهید دانست!

سیتریکس در نگاه سطحی و ساده نام یک شرکت ارائه دهندهٔ خدمات فناوری اطلاعات آمریکایی است که بیشتر در حوزهٔ میزکار مجازی و خدمات ابری فعالیت می‌کند. (این که این نام ها دقیقاً چه معنایی دارند را در ادامه بررسی خواهیم کرد).

سیتریکس دقیقا به چه دردی میخورد؟

در ابتدا باید ذهنیت شما را اصلاح  کنم ، این سوال که سیتریکس دقیقا به چه دردی می خورد اشتباهی رایج است ، مثل این است که بگویید:

سامسونگ دقیقا به چه دردی می خورد ؟ببخشید ، چه محصولی از سامسونگ را می فرمایید ؟ ماشین لباس شویی ، تلویزیون یا تلفن همراه ؟

سیتریکس در واقع نام یک شرکت است و نام های نظیر Virtual Apps  یا ADC و … نام محصولات این شرکت هستند.

ctx1

سیتریکس در چه عرصه ای ارائه دهنده خدمات است؟

اگر جهان فناوری و علوم کامپیوتر را به سیاره‌ای تشبیه کنیم و تک تک موجودات این سیاره را به علوم رایانه تشبیه کنیم بدون شک این سیاره از زمین بزرگتر و موجودات بیشتری نسبت به زمین بر روی آن زندگی می‌کنند. در سالیان اخیر علوم رایانه به قدری وسیع شده‌اند که حتی دسته بندی و ارزش گذاری بر روی آن‌ها کاری بس دشوار به نظر می‌رسد!

در این جهان بی انتها اما، تکنولوژی و خدماتی هستند که یقیناً از قله‌های مرتفع سیارهٔ فناوری محسوب می‌شوند، مجازی سازی نام یکی از رشته کوه‌های وسیع در حوزهٔ فناوری است!

در این بین رشته کوه مجازی سازی صاحب قله‌هایی نظیر سرور، دسکتاپ، فضای دخیره سازی، شبکه و … می‌باشد، سیتریکس نام شرکتی است که قلهٔ مجازی سازی دسکتاپ را فتح کرده است (اینکه مجازی سازی دقیقاً به چه معناست را در ادامه دنبال خواهیم کرد)

ctx2

یعنی همین ، تنها با فتح یک قله به چنین شهرتی رسیده است؟

خیر دوست خوبم ، شرکت سیتریکس تنها با ارائه ی خدمات مجازی سازی دسکتاپ به شهرت کنونی نرسیده است دلایل بسیاری برای شهرت فعلی سیتریکس وجود دارد که در ادامه به بررسی آن ها خواهیم پرداخت .

  • سیتریکس صاحب ایده است :

این بسیار مهم است که شما در آینده سیر کنید ایدهٔ اولیهٔ تأسیس شرکت سیتریکس، امروز و ۳۱ سال پس از تأسیس این شرکت در بحران COVID به یکی از نیازهای اساسی بشر تبدیل شده است، ایدهٔ دسترسی از راه دور به نرم افزارها و سیستم عامل‌ها با امنیت بالا بر روی شبکه‌های خارج از سازمان یکی از ارکان اساسی تأسیس و جان گرفتن مجدد شرکت سیتریکس در سالهای 1989 و 1993 بود.

  • سیتریکس خالق واژگان است :

دیده‌اید که دوستان ثروتمند ما گاهی در حومه‌های شهر زمین می‌خرند؟ با خود میگویید مگر چنین بیابانی جای ساخت و ساز است؟ کافی است کمی استراحت کنید چند سال بعد همانجا یکی از شلوغ‌ترین نقاط شهر خواهد بود و هزار و یک نفر به دنبال پیدا کردن یک متر زمین در آن جا خودشان را به آب و آتش می‌زنند!

آری، زمانی که سیتریکس قلهٔ مجازی سازی دسکتاپ را فتح و شروع به ساخت و ساز کرد سایر شرکت‌های رقیب نظیر VMware و Microsoft حتی نمی‌دانستند سرمایه گذاری بر روی چنین تفکری آیا مفید به نظر می‌رسد یا خیر، این بیشتر حرکت رو به جلوی سیتریکس بود که منجر به خلق واژگانی نظیر مجازی سازی دسکتاپ  (Desktop virtualization) و زیرساخت میزکار مجازی (VDI) یا حتی ارائهٔ دسکتاپ به عنوان زیرساخت (DaaS) شد.

  • سیتریکس همواره پیشتاز بوده است :

با مطالعه و بررسی رفتارهای سیتریکس به نتیجهٔ مشخصی در عملکرد این شرکت دست خواهیم یافت، سیتریکس همواره در عمق به جستجو پرداخته است و از حفاری‌های سطحی در قله‌ای که خودش خلق کرده بر حذر بوده، در واقع گویی در حوزهٔ میزکار مجازی با بالاترین جزئیات و دقت فراوان به تحقیق، توسعه و تولید خدمات پرداخته است که همین امر باعث شده همواره فاصلهٔ خودش با سایر رقبا را حفظ کند.

ctx3
  •  سیتریکس حوزه ی های مرتبط را از دست نداده است :

مجازی سازی گویی زیرساختی همیشگی برای ارائهٔ سایر خدمات ابری و توسعهٔ خدمات اینترنت اشیاست اما در این بین علومی هستند که به مفاهیم اینترنت اشیا و رایانش ابری روح می‌بخشند و موجب توسعهٔ این علوم می‌شوند، شرکت سیتریکس در حوزه‌هایی نظیر داده کاوی و هوش مصنوعی دستاوردهای قابل قبولی داشته است که در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت.

  • سیتریکس پیچیده ای قابل اتکاست :

یقیناً مدیران پیاده ساز خدمات سیتریکس از پیچیدگی بالای فاز راه اندازی رنج می‌برند اما این رنج مصداق این جمله است که می‌گوید: نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود، کاربران و مدیران سیتریکس در جهان می‌دانند که برای پیاده سازی سامانه‌های سیتریکسی باید دانش بالایی داشته باشند اما فاز نگهداری و استفاده از این خدمات بسیار شیرین و لذت بخش است به نحوی که در صورت راه اندازی صحیح سامانه دیگر درگیر مسائل و مشکلات متداولی که در سایر رقبا دیده می‌شود، نخواهند بود.

کمی فنی تر ، مجازی سازی به چه معناست؟

برای من بسیار اهمیت دارد که شرایط مطلوبی را برای ورود اشخاص خارج از جهان IT به دنیای علوم کامپیوتری فراهم کنم برای پخته کردن چنین تفکری گاه گاهی اقدام به پخش پرسش نامه‌هایی به افراد بی تفاوت با فناوری می‌کردم در پاسخ به این سؤال که، به عقیدهٔ شما مجازی سازی چیست؟ پاسخ‌های جالبی دریافت می‌کردم:

در تمام پاسخ‌های بی ربط بالا یک نکتهٔ مشترک وجود دارد آن هم وجود جهانی است خارج از جهان قابل لمس ما، یک دنیای مجازی، حال بیایید مجازی سازی را تعریف کنیم:

  • تعریف آکادمیک نسخه ی آکادمیک (نسخه ۲۰۲۰) :

مجازی سازی به شیوه ای از انتزاعی سازی تمام جنبه های فیزیکی زیرساخت فناوری اطلاعات می گویند  که بواسطه ی آن بتوان قدرت مدیریت ، کنترل ، انعطاف پذیری ، ارتقا پذیری و امنیت را برای کلیه ی المان های واحد فناوری اطلاعات گسترش داد .

  •  برداشت ساده مجازی سازی :

در بیان ساده و غیر فنی می‌توان گفت مجازی سازی تکنولوژی (راهکار) است که می‌توان بوسیله آن المان‌های فیزیکی واحد فناوری اطلاعات را در یک سخت افزار شبیه سازی کرد و به تعداد نامحدودی تکثیر کرد، این یک رویکرد نرم افزاری است و مجازی سازی نیاز به استفاده از سخت افزار با ویژگی‌های خاص ندارد، هر جایی که کامپیوتری وجود داشته باشد مجازی سازی قابل پیاده سازی است، شما می‌توانید چند کامپیوتر را در یک کامپیوتر شبیه سازی کنید به نحوی که کارایی داشته باشند یا به جای خرید تجهیزات سخت افزاری گرانقیمت از نسخهٔ مجازی و شبیه سازی شدهٔ آن‌ها استفاده نمایید (برای درک شفاف تعریف مجازی سازی مطالعهٔ این نوشته را ادامه دهید)

قله های مجازی سازی که گفتید دقیقا کجای ماجراست ؟

خاطر دارید در رابطه با قله های رشته کوه مجازی سازی در سیاره ی فناوری صحبت کردیم ، حال به بررسی تعریف چندی از قله ها خواهیم پرداخت :

قله ی مجازی سازی سرور : (Server Virtualization)

  • تعریف آکادمیک مجازی سازی سرور (نسخه ۲۰۲۰) :

مجازی سازی سرور عمل جداسازی سیستم عامل‌های کلاس سروری از سخت افزار سرورهاست به نحوی که آن‌ها بدون واسطه قدرت تعامل با سخت افزار را نداشته باشند، این راهکار به سخت افزار سرورها قدرت یکپارچه سازی به عنوان یک منبع واحد ظرفیت را می‌دهد به نحوی سخت افزار بتواند در لحظه به سیستم عامل متعدد که ماشین مجازی نامیده می‌شود به صورت موازی قدرت ببخشد.

  • برداشت ساده ای از مجازی سازی سرور :

در طبیعت پدیده‌هایی وجود دارد که بررسی و مطالعه آن‌ها الهام بخشِ مناسبی برای درک و خلق سایر علوم است، از همین رو برای درک بهتر واژهٔ مجازی سازی سرور بد نیست نیم نگاهی به بدن انسان داشته باشیم!

بیایید از نقطه ی صفر شروع کنیم جایی که وجود کنونی ما تنها یک سلول بود، یک سلول بنیادین که به ۲ سلول تبدیل گردید و این روند تا تبدیل همان سلول به بدنمان ادامه پیدا کرد. با چنین تصوری بررسی سوالات زیر خالی از لطف نیست.

ctx4

در پاسخ باید گفت سلول‌ها تشکیل می‌شوند تا شما صاحب اندام‌های گوناگون شوید و رشد کنید، اگر سلول‌ها تکثیر نمی‌شدند، اکنون یک تک سلولی مثل آمیب بودید! حال اگر در کامپیوتر تکنولوژی‌ای وجود داشته باشد که منجر به تکثیر یک کامپیوتر به چند کامپیوتر دقیقاً مشابه شود، چه اتفاقی خواهد افتاد؟

هر کامپیوتر دارای سه جز اصلی است: پردازنده (CPU)، حافظهٔ اصلی (RAM) و فضای ذخیره سازی ماندگار (Storage)، در حالت عادی (بدون مجازی سازی) سخت افزار اصلی کامپیوتر فقط در اختیار یک سیستم عامل است و لاغیر!

ctx5

این دقیقاً به یک موجود تک سلولی یا یک عضو بدن به تنهایی، شباهت دارد فرض کنید شما فقط یک چشم بودید یا یک گوش، در این حالت برای اینکه به یک انسان تبدیل گردید باید از اعضای سایر انسان‌ها کمک می‌گرفتید، کامپیوتر بدون مجازی سازی نمی‌تواند سرویس‌هایی از جنس مختلف را در اختیار کاربران قرار دهد، برای مثال اگر ویندوز روی کامپیوتر خود نصب کرده‌اید نمی‌تواند در همان لحظه از یک بازی لینوکسی لذت ببرید!

و اما مجازی سازی سرور همان تکثیر سلولی است جایی که سلول‌ها همان بلوک‌های کوچکتری از سخت افزار اصلی رایانهٔ شما هستند به نحوی که پس از تکثیر بتوانند هر کدام میزبان یک سیستم عامل گردند!

ctx6

در مقام جمع بندی مجازی سازی سرور را به شیوه‌ای نسبتاً فنی تعریف کنیم باید بگوییم:

مجازی سازی سرور یک راهکار نرم افزاری است که منجر به پارتیشن بندی سخت افزار رایانه‌ها می‌گردد به نحوی که بتوان در در هر پارتیشن یک سیستم عامل کاملاً مستقل به موازات سایر سیستم عامل‌ها اجرا کرد.

ctx7
  • مجازی سازی سرور دقیقا چطور پیاده سازی می شود ؟

این سوال که مجازی سازی دقیقا چطور پیاده سازی می شود را واگذار می کنیم به سایر مقالات اما در حالت بسیار ساده و غیر فنی ، مجازی سازی زمانی ممکن خواهد بود که شما به جای سیستم عامل خودتان یک سیستم عامل دیگر و مجهز به مجازی ساز نصب کنید در این حالت سیستم عامل مجازی ساز اقدام به پارتیشن بندی سخت افزار شما خواهد کرد و امکان نصب سایر سیستم عامل ها را در دل خودش به شما خواهد داد ، این باعث می شود تا شما بتوانید سرویس های متعدد را بر روی یک سخت افزار تا حداکثر توانش اجرا کنید و آن را تبدیل به یک سرویس دهنده تمام عیار کنید !

 

مجازی سازی دسکتاپ : (Desktop Virtualization)

آه و امان از مجازی سازی دسکتاپ جایی که همگان دچار اشتباهات متعددی می شوند جایی که حتی شرکت های بزرگ فناوری در دسته بندی های گوناگون تعاریف متعددی ارائه می دهند و موجب گیج شدن مخاطب می شوند ، به عقیده ی من در فضایی که رد پای مباحث عمیق اکادمیک کم رنگ باشد این مسائل به وفور پیش خواهد آمد ، حال با رویکرد تلفیقی تجاری و اکادمیک به تعریف صحیحی از این مفهوم دست پیدا خواهیم کرد.

  • تعریف آکادمیک مجازی سازی دسکتاپ (۲۰۲۰) :

مجازی سازی دسکتاپ تکنولوژی است که به کاربران این امکان را می‌دهد که بتوانند توان عملیاتی و اجرایی یک کامپیوتر (سیستم عامل) را برای مصارف شخصی شبیه سازی کنند به نحوی که بتوان به صورت محلی (از همان کامپیوتر اصلی) یا ریموت به کامپیوتر شبیه سازی شده متصل شوند، مجازی سازی دسکتاپ می‌تواند پردازش‌های سیستم عامل مجازی و نرم افزارهایش را به صورت کامل از کامپیوتر و سیستم عامل اصلی تفکیک کند.

 
  • برداشت ساده ای از مجازی سازی دسکتاپ :

یقین کنید کارشناسان امر و اساتید تا زمانی که به صورت اکادمیک اقدام به توسعه ی تکنولوژی مجازی سازی دسکتاپ نکرده باشند ، دید صحیحی از تعریف این تکنولوژی نخواهند داشت از این رو تلاش دارم تا در این نوشته تعریف و دسته بندی مشخصی از این تکنولوژی را به زبان ساده برای شما بازگو کنم .

مجازی سازی دسکتاپ ، همانطور که از نام پیداست مرتبط با دسکتاپ یا میزکار است ، در علوم رایانه Desktop به میزِ کاربران نهایی یا بهره برداران نهایی سیستم های کامپیوتری می گویند ، همان کارمندان یک سازمان ، یا خود ما زمانی که پشت کامپیوتر شخصی خود نشسته ایم !

ctx8

نکته مهم این است که زمانی که در مورد دسکتاپ صحبت می‌کنیم در واقع دقیقاً به کامپیوتر شخصی کابران نهایی اشاره داریم، این کامپیوتر می‌تواند تلفن همراه، تلویزیون هوشمند، لپتاپ یا رایانهٔ شخصی کاربران باشد. همچنین ابعاد نرم افزاری نیز مهم هستند، اینکه کاربران ما اندروید استفاده می‌کنند یا ویندوز عنصر بسیار مهمی در تصویر کردن تعریف صحیحی از مجازی سازی دسکتاپ است.

با در نظر گرفتن همهٔ این موارد بنده با بیان ۲ تعریف و نصفی (در ادامه دلیل آن را خواهید دانست) از مجازی سازی دسکتاپ مفهوم آن را به زبان بسیار ساده خدمت شما عرض خواهم کرد:

 
  • تعریف اول ) مجازی سازی دسکتاپ به صورت محلی Local Desktop Virtualization (LDV):

همه چیز همان جایی اتفاق می افتد که شما حضور دارید

ctx9
  • نکات قابل توجه در Local Desktop Virtualization:
  • تعریف دوم ) مجازی سازی دسکتاپ از راه دور Remote Desktop Virtualization (RDV) :

هیچ چیز در جایی که شما حضور دارید رخ نمی‌دهد.

ctx10
  • نکات قابل توجه در Remote Desktop Virtualization:
  • تعریف دو پلاس)زیر ساخت میزکار مجازی سازی  Virtual Desktop Infrastructure (VDI) :

زیرساخت میزکار مجازی واژه‌ای نام آشنا در عرصهٔ مجازی سازی است، VDI در دل تعریف RDV جا خوش کرده است و به شدت شبیه به Remote Desktop Virtualization عمل می‌کند اما دقیقاً آمده است تا محدودیت‌های RDV را در تعریف و اجرا کامل کند و ماهیتی تجاری به آن ببخشد و جاذبه‌های این تکنولوژی را به نحوی تماماً فنی و مدیریتی به تصویر بکشد.

  • VDI همان RDV است اما:
 
ctx11

در مورد محصولات سیتریکس صحبت نمی کنید؟

مسیر نسبتاً طولانی را سپری کردیم تا برداشت صحیحی از محصولات سیتریکس پیدا کنیم و با توجه به اینکه به تعریف معینی از مجازی سازی دست یافته‌ایم زمان آن رسیده که به سراغ محصولات سیتریکس برویم و آن‌ها بررسی کنیم.

شرکت سیتریکس محصولات خود را در سه دسته تقسیم بندی می‌کند، در ادامه به بررسی هر دسته به صورت مجزا خواهیم پرداخت:

  • دسته اول : فضای کار دیجیتال با Digital workspace :

فضای کار دیجیتال سیتریکس، راهکاری برای ارائهٔ امن اطلاعات، نرم افزارها، و سایر محتواست به نحوی که بیشترین ارتباط را با سمت و هدف افراد در سازمان‌ها داشته باشد، در دسته Digital Workspace شرکت سیتریکس نرم افزارهای زیر وجود دارند: (بعضی از نام ها در سال 2018 تغییر پیدا کرده‌اند که در ادامه نام قدیمی آن‌ها هم آورده شده است)

ctx12
  • دسته دوم : شبکه یا Networking :

در دسته بندی محصولات مرتبط با شبکه سیتریکس، ابزارهای گوناگونی جهت مدیریت ترافیک شبکه، دسترسی‌ها و تلفیق تکنولوژی‌های هوش مصنوعی با کنترل کیفیت شبکه دیده می‌شود، محصولات حوزهٔ شبکهٔ سیتریکس عبارتند از:

ctx13
  • دسته سوم : تجزیه و تحلیل یا Analytics :

شبکه‌های کوچک، به همراه کاربران کم تعداد، رویدادهای کوچک را رقم می‌زنند و به سادگی توسط مدیران شبکه مهار می‌شوند، اما امان از زمانی که شبکه‌ها رشد کنند، کاربران زیاد شوند. آنجاست که رخدادها و عناصر موجود در شبکه به شدت گسترش می‌یابند و مدیریت آن‌ها برای مدیران شبکه سخت یا غیر ممکن می‌شود و در واقع گسترش شبکه به چالشی اساسی برای کسب و کار ها تبدیل می‌گردد.

بستهٔ Analytics با جمع آوری داده‌های کاربران، دستگاه‌ها، شبکه‌ها و برنامه‌ها یک بینش جامع از آنچه در شبکه اتفاق می افتد را تصویر می‌کند و سپس با استفاده از رویه‌های استاندارد تعریف شده توسط مدیران و با قدرت هوش مصنوعی، دست به اقداماتی می زند که تهدیدهای امنیتی و مدیریتی را کاهش دهد و عملکرد کلیهٔ عناصر موجود در شبکه (سخت افزار و نرم افزار) را بهبود بخشد.

در بستهٔ Analytics سیتریکس ابزارهای زیر به رشد و توسعهٔ این فناوری کمک بسیار می‌کنند:

ctx14

این همه محصول ، این همه پیچیدگی ، از کجا شروع کنم؟(جمع بندی)

یکی از مهمترین مسائلی که در سالیان فعالیتم در حوزهٔ فناوری آموخته‌ام این است که فریب آفتاب و لگن شرکت‌های فناوری را نخورم و به دنبال ریشهٔ خالص علوم در محصولات شرکت‌ها بگردم.

سیتریکس در حوزهٔ مجازی سازی، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی فعالیت دارد اما آنچه که در انتها دست مارا می‌گیرد چیزی جز محصولات مطرح در حوزهٔ مجازی سازی نیست. همچنین باید در نظر گرفت در عرصهٔ مجازی سازی این قلهٔ Desktop است که به تسخیر سیتریکس در آمده و تا رسیدن به اوج قلهٔ Server فاصلهٔ بسیار با محصولات VMware دارد، پس هر آنچه در نام ها و تعداد کثیر محصولات می‌بینید تا 90 درصد در خدمت حوزهٔ مجازی سازی میزکار یا VDI است، در نتیجه با توجه به محدود بودن زمینهٔ فعالیت، می‌توان سیتریکس را فراگرفت و با بالاترین کیفیت در سازمان‌ها پیاده سازی کرد.

در انتها اگر به دنبال آموزش‌های سیتریکس هستید می‌توانید به آکادمی آتریاسافت سر بزنید جایی که بیشتر نرم افزارهای سیتریکس از صفر تا صد و به شیوهٔ منحصر به فرد تدریس شده‌اند که می‌توانید پس از گذراندن خط بنفش رنگ (سیتریکس) قلهٔ مجازی سازی دسکتاپ سیتریکس را فتح کنید.

برای نگارش چنین مقالاتی عنصر زمان، حیات و پول هزینه شده است،

لطفاً کپی نکنید!

و در صورت تمایل لینک این مقاله را به اشتراک بگذارید.